آخرین بروزرسانی در 14 مهر 1404
در فصول سرد سال، یکی از شایعترین و پرهزینه ترین مشکلات تاسیساتی در ساختمانها، ترکیدن لوله آب در سرما است. این پدیده نه تنها منجر به خسارتهای مالی سنگین میشود، بلکه میتواند ساختار ساختمان و آسایش ساکنین را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. آگاهی از علتها، علائم اولیه و روشهای تشخیص این مشکل، نقش مهمی در پیشگیری و مدیریت آن دارد. در این مقاله اسما تشخیص به طور کامل این موضوع را بررسی میکنیم.
دلایل علمی ترکیدن لوله آب در سرما
اصلیترین علت ترکیدن لوله آب در سرما، انبساط آب در زمان یخ زدگی است. هنگامی که دمای محیط به زیر صفر درجه سانتی گراد کاهش پیدا میکند، آبی که درون لوله ها جریان دارد یا ساکن است، شروع به یخ زدن میکند. این یخ زدگی حجم آب را افزایش داده و فشار شدیدی به دیوارههای داخلی لوله وارد مینماید. اگر لوله از جنس یا کیفیت مناسبی نباشد یا عایق بندی مناسبی نداشته باشد، این فشار در نهایت منجر به ترکیدگی میگردد.
لوله های در معرض خطر بیشتر
لوله هایی که در دیوارهای بیرونی، سقفها، زیرزمینها یا در نزدیکی پنجرهها قرار دارند، در معرض سرمای شدیدتری قرار گرفته و بیشترین احتمال ترکیدن لوله آب در سرما را دارند. همچنین لوله های قدیمی یا دارای پوسیدگی نیز در برابر فشار حاصل از یخ زدگی مقاومت کمتری از خود نشان میدهند.
نشانه های اولیه ترکیدگی
یکی از چالشهایی که مالکان ساختمانها با آن مواجه هستند، دشواری در شناسایی اولیه ترکیدگی لوله هاست. گاهی این آسیبها در مراحل اولیه کاملا پنهان و بدون علامت هستند. اما در بسیاری از مواقع نشانه هایی مانند کاهش فشار آب، رطوبت دیوارها، صدای چکه از دیوار یا کف، بالا رفتن ناگهانی قبض آب و حتی تغییر رنگ گچ میتواند نشاندهنده وقوع یا نزدیک بودن ترکیدن لوله آب در سرما باشد.
در چنین شرایطی، تشخیص ترکیدگی لوله با دستگاه میتواند بسیار دقیق و کارآمد باشد و از آسیبهای گستردهتر جلوگیری نماید.

راهکارهای پیشگیری
پیشگیری همواره بهترین گزینه برای مقابله با خسارات ناشی از ترکیدن لوله آب در سرما است. برخی از راهکارهای مهم عبارتند از:
- عایق بندی اصولی لوله ها: استفاده از عایقهای استاندارد مخصوص لوله های آب، به ویژه در بخشهای بیرونی ساختمان یا در مناطقی که بیشتر در معرض سرما قرار دارند.
- خالی کردن آب از لوله های بدون استفاده: در خانه های ویلایی یا مکانهایی که در فصل زمستان خالی از سکنه هستند.
- نگهداری دمای مناسب داخل ساختمان: حتی در صورت عدم حضور، باید دمای داخلی ساختمان از حدود 10 درجه سانتی گراد پایینتر نیاید.
- باز گذاشتن کابینتهای زیر سینک: این کار باعث جریان هوای گرم در اطراف لوله ها میشود.
روشهای تخصصی تشخیص و تعمیر
در صورت مشاهده علائم هشدار دهنده یا شک به ترکیدن لوله آب در سرما، استفاده از خدمات نشت یابی و تشخیص ترکیدگی توسط افراد متخصص امری ضروری است. فناوریهای نوین امروزی امکان شناسایی دقیق محل ترکیدگی بدون نیاز به تخریب گسترده را فراهم ساختهاند.
برای مثال، نشت یابی لوله آب با دستگاه در بسیاری از موارد با دقت بالا محل نشت را تشخیص داده و زمان و هزینه تعمیرات را به طور چشم گیری کاهش میدهد.

استفاده منطقهای از خدمات تشخیص
در شهرهای مختلف ایران که در فصل زمستان با کاهش شدید دما مواجه هستند، دسترسی به خدمات تخصصی اهمیت زیادی دارد. در مناطق غرب استان تهران، برخی شرکتهای تاسیساتی با ارائه خدمات منطقهای به ساکنین کمک میکنند تا در کوتاهترین زمان ممکن مشکل خود را شناسایی و رفع کنند.
به عنوان نمونه، ساکنین منطقه فردیس در صورت مواجهه با علائم اولیه، میتوانند از خدمات تشخیص ترکیدگی لوله با دستگاه در فردیس استفاده کنند. این خدمات معمولا شامل بررسی کامل شبکه لوله کشی، شناسایی محل دقیق نشت و ارائه راهکارهای تعمیراتی بدون تخریب است.
نمونه مشابه در مناطق دیگر
در منطقه شهریار نیز سرمای زمستان میتواند لوله های آب را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. در این منطقه به دلیل بافت شهری خاص و وجود باغ ویلاهای متعدد، ترکیدن لوله آب در سرما به یک معضل پرتکرار تبدیل شده است. در چنین شرایطی، تشخیص ترکیدگی لوله با دستگاه در شهریار میتواند نقش موثری در کاهش خسارات ایفا نماید.
همچنین مناطق دیگری نظیر شهر قدس که در همسایگی تهران قرار دارد، با افت دما و وجود ساخت و سازهای متراکم، در معرض خطر بالایی از نظر یخ زدگی لوله ها قرار دارد. در این منطقه، استفاده از تشخیص ترکیدگی لوله با دستگاه در شهر قدس یک راه حل تخصصی و فوری محسوب میشود.
خدمات در مناطق کوهستانی یا سردسیر
برخی از شهرها نظیر هشتگرد به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود، سرمای شدیدتری را در زمستان تجربه میکنند. وجود خانه های ویلایی، باغات و ویلاهای نیمه ساز در این منطقه، احتمال وقوع ترکیدن لوله آب در سرما را افزایش میدهد. لذا استفاده از خدمات تشخیص ترکیدگی لوله با دستگاه در هشتگرد نه تنها مفید بلکه ضروری میباشد.

نتیجه گیری
ترکیدن لوله آب در سرما یکی از جدیترین چالشهایی است که در فصول سرد سال، ساکنان مناطق سردسیر با آن مواجه میشوند. آشنایی با عوامل ایجاد کننده، استفاده از راهکارهای پیشگیرانه، تشخیص به موقع با تجهیزات مدرن و استفاده از خدمات تخصصی در مناطق مختلف، مهمترین گامها برای مدیریت این مشکل هستند. اگرچه هیچ راه حلی به صورت کامل نمیتواند خطر را از بین ببرد، اما ترکیب آگاهی، پیشگیری و اقدام سریع میتواند میزان خسارت و آسیبها را به حداقل برساند.

