آخرین بروزرسانی در 14 مهر 1404
در دهههای گذشته، صنعت ساختمان و لوله کشی همواره به دنبال موادی بوده که بتوانند علاوه بر کاهش هزینهها، عملکرد مناسبی نیز ارائه دهند. یکی از این مواد، لوله پلی بوتیلن (لوله PB) بود که زمانی به عنوان جایگزینی مقرونبهصرفه و کارآمد برای لوله های فلزی شناخته میشد. این لوله ها که در دهه ۱۹۷۰ معرفی شدند، تا اوایل دهه ۱۹۹۰ به طور گسترده در سیستمهای لوله کشی مورد استفاده قرار گرفتند.
اما با گذشت زمان، مشکلات ساختاری و مقاومت پایین در برابر مواد شیمیایی موجود در آب، منجر به شکست و نشت این لوله ها شد. در این مقاله، به بررسی تاریخچه، مزایا و معایب، جایگزینها و اهمیت تشخیص ترکیدگی لوله با دستگاه در مدیریت مشکلات ناشی از لوله پلی بوتیلن (لوله PB) میپردازیم.
تاریخچه لوله پلی بوتیلن (لوله PB)
توسعه این نوع لوله ها در دهه ۱۹۶۰ توسط شرکت شیمیایی شل آغاز شد. محققان این شرکت به دنبال یافتن موادی مقاوم و مقرونبهصرفه برای استفاده در سیستمهای لوله کشی بودند که در نهایت به تولید لوله پلی بوتیلن (لوله PB) منجر شد. این لوله ها به دلیل انعطافپذیری بالا، قیمت مناسب و مقاومت در برابر خوردگی، در دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ در کشورهایی همچون آمریکا، کانادا، استرالیا و بریتانیا به محبوبیت زیادی دست یافتند.
با این حال، در اواسط دهه ۱۹۹۰، گزارشهایی مبنی بر نشتی و پارگی این لوله ها منتشر شد. تحقیقات نشان داد که کلر موجود در آب تصفیهشده به مرور باعث تخریب ساختار لوله پلی بوتیلن (لوله PB) میشود. این موضوع منجر به شکایات گستردهای شد که در نهایت تولید این لوله ها را متوقف کرد.
فرآیند ساخت و تولید جهانی لوله پلی بوتیلن (لوله PB)
لوله پلی بوتیلن (لوله PB) از طریق فرآیند پلیمریزاسیون بوتیلن، که یک محصول جانبی پالایش نفت خام است، تولید میشود. در این فرآیند، مواد در دمای بالا ذوب شده و از طریق قالبهای مخصوص عبور داده میشوند تا به شکل لوله درآیند. برای افزایش دوام، به این ترکیب افزودنیهایی مانند تثبیتکنندههای شیمیایی و بازدارندههای UV اضافه میشود.
اگرچه امروزه استفاده از این لوله ها در سیستمهای لوله کشی متوقف شده، اما هنوز در برخی صنایع خاص مورد استفاده قرار میگیرند.
کاربردهای لوله پلی بوتیلن (لوله PB)
با وجود کنار گذاشته شدن در سیستمهای لوله کشی مسکونی، لوله پلی بوتیلن (لوله PB) همچنان در برخی صنایع مورد استفاده قرار دارد:
- صنایع شیمیایی: به دلیل مقاومت بالا در برابر مواد شیمیایی، از این لوله ها برای حمل و نقل مواد شیمیایی استفاده میشود.
- سیستمهای توزیع گاز: در برخی مناطق جهان، برای انتقال گازهای صنعتی به کار میروند.
- شبکههای آبرسانی شهری: هرچند استفاده از آنها کاهش یافته، اما در برخی نقاط هنوز مورد استفاده قرار میگیرند.
- صنعت خودرو: برخی قطعات مقاوم به تنش در خودروها از پلی بوتیلن ساخته میشوند.
مزایا و معایب لوله پلی بوتیلن (لوله PB)
مزایا:
- قیمت پایینتر نسبت به لوله های مسی و فولادی
- نصب سریع و آسان به دلیل انعطافپذیری بالا
- مقاومت در برابر زنگزدگی و خوردگی
معایب:
- تخریبپذیری در اثر تماس با کلر موجود در آب
- عمر کوتاه و احتمال ترکیدگی و نشتی
- احتمال بروز آسیبهای جدی به ساختمان در صورت نشت
- نامناسب بودن برای سیستمهای پرفشار
اقدامات قانونی و حمایت از مصرفکنندگان
با افزایش مشکلات مربوط به لوله پلی بوتیلن (لوله PB)، بسیاری از کشورها قوانین سختگیرانهای برای حذف این لوله ها وضع کردند. در آمریکا، دعوی حقوقی گستردهای علیه تولیدکنندگان این لوله ها مطرح شد که منجر به پرداخت میلیاردها دلار خسارت به صاحبان خانهها شد. امروزه کارشناسان لوله کشی توصیه میکنند که ساختمانهایی که هنوز از این لوله ها استفاده میکنند، هرچه زودتر آنها را تعویض کنند و از خدمات نشت یابی لوله آب با دستگاه برای بررسی وضعیت لوله ها بهره ببرند.
جایگزینهای لوله پلی بوتیلن (لوله PB)
با توقف استفاده از این لوله ها، گزینههای دیگری جایگزین شدند:
- لوله PEX: انعطافپذیر، مقاوم در برابر خوردگی و مقرونبهصرفه
- لوله های مسی: بادوام اما گرانقیمت
- لوله های PVC و CPVC: مقاوم در برابر مواد شیمیایی و دماهای بالا
اهمیت تشخیص نشت در ساختمانهایی با لوله پلی بوتیلن (لوله PB)
ساختمانهایی که هنوز از لوله پلی بوتیلن (لوله PB) استفاده میکنند، در معرض خطر نشتی و ترکیدگی هستند. استفاده از خدمات تشخیص ترکیدگی لوله با دستگاه در ورامین یا نشت یابی لوله تهران میتواند از بروز خسارات جدی جلوگیری کند. متخصصان تشخیص نشت با دستگاههای پیشرفته میتوانند نشتیهای پنهان را شناسایی کرده و قبل از تبدیل شدن به یک بحران، مشکلات را برطرف کنند.
همچنین، خدماتی مانند:
میتوانند به جلوگیری از مشکلات ناشی از لوله های فرسوده کمک کنند.
نتیجه گیری
لوله پلی بوتیلن (لوله PB) که زمانی یک انتخاب محبوب برای سیستمهای لوله کشی بود، امروزه به دلیل مشکلات ساختاری و حساسیت به مواد شیمیایی، دیگر گزینهای مناسب محسوب نمیشود. با این حال، بسیاری از ساختمانها هنوز از این لوله ها استفاده میکنند و نیاز به بازرسی و نشتیابی دارند. استفاده از خدمات نشت یابی لوله آب با دستگاه میتواند از خسارات جبرانناپذیر جلوگیری کرده و آرامش خاطر را برای ساکنان فراهم کند.